• Alles voor huis, tuin & dier
  • Voor de beste groeninspiratie
  • Handige groenvideo's
minuten lezen

Biodiversiteit onder je voeten

Als je naar je tuin kijkt, barst het van het leven. Maar dat is nog niets vergeleken met alles onder de grond! De meeste mensen zien de bodem als een hoop zand en klei, maar eigenlijk is de bodem het meest rijke leefgebied op aarde. De bodem is onmisbaar voor al het landleven, dus ook voor mensen.

Het grote onbekende

De verscheidenheid aan leven in de bodem is zo groot dat het moeilijk is om het goed te waarderen, of zelfs maar te bevatten. Eén gram bodem bevat honderden wormen, pissebedden en microscopische dieren, meer dan duizend soorten schimmels, en duizenden soorten bacteriën. De meeste van die miljoenen soorten zijn nog onbekend voor de wetenschap. Zelfs als een soort wel een naam heeft gekregen, weten we er vaak heel weinig over. Wat doen ze de hele dag? Hoe gaan ze om met andere soorten?

Samenwerken

Wat we wel weten, is dat veel microben in de bodem samenwerken met planten of dieren. Er zouden bijvoorbeeld geen bossen of weilanden bestaan zonder de zogeheten mycorrhiza-schimmels. De schimmeldraden van deze schimmels zijn vergroeid met de wortels van de planten en bomen. Ze vervoeren water en voedingsstoffen van de bodem naar de wortels, zodat de planten ze beter kunnen opnemen. In ruil geeft de plant suikers aan de schimmel als voeding. Zo helpen ze elkaar.

Schimmeldraden

Schimmeldraden. Beeld: Thinkstock

Bescherming tegen ziektemakers

Een bodem is gezond als de biodiversiteit in de bodem hoog is, dus als er veel verschillende soorten bestaan en er veel verschillende kleine leefgebieden zijn. Dat is niet alleen handig voor het bodemleven of voor planten. Wij mensen hebben het ook hard nodig. Als de microben in de bodem namelijk erg divers zijn, zorgt dat ervoor dat ziektemakers worden onderdrukt. Al die bodemmicroben eten voedsel dat de ziektemakers ook nodig hebben en jagen op hen. Zo worden wij minder snel ziek.

Bodemdiertje

Bodemdiertje. Beeld: Naturalis

In Nederland is ruim 40% van de tuinen bedekt met tegels.

De invloed van de mens

Helaas wordt de biodiversiteit van de bodem bedreigd. Intensieve landbouw, het gebruik van pesticiden en het verzouten van de bodem zorgen allemaal voor een verminderd aantal soorten. Maar ook samendrukken en het afsluiten van de bodem van de lucht (door bijvoorbeeld tegels) zorgen voor grote veranderingen in de bodem.

Voor meer biodiversiteit in de tuin

Wat kun jij doen om de biodiversiteit in jouw tuin te beschermen?

  1. Het leven in de bodem bloeit rijkelijk als het zo min mogelijk wordt verstoord. Door te graven beschadig je plantenwortels, microscopisch dunne schimmeldraden en andere connecties die het leven in de bodem gebruikt.
  2. Plant veel verschillende soorten planten. Zo ontstaan er mini-leefgebieden in je tuin. Veel bodemsoorten zijn aangepast op een heel specifieke omgeving, die bijvoorbeeld alleen bestaat bij de wortels van een specifieke plant. Als je veel verschillende planten hebt, kunnen er veel verschillende bodemsoorten in je tuin leven. Maak gebruik van de kleine verschillen die al bestaan in je tuin, zoals donkere of lichte plekken, of droog en nat.
  3. Heb je veel ruimte in je tuin? Plant een boom. De beste keuzes zijn beuk, berk, eik en den. Bij de wortels van deze bomen groeien mycorrhiza-schimmels. Sommige daarvan, zoals de melkzwam, vliegenzwam en eekhoorntjesbrood, groeien uit tot paddenstoelen.
  4. Bedek je bodem met zo min mogelijk beton, stenen en tegels. Als de bodem is afgedekt, kunnen regenwater en gassen uit de lucht niet goed de bodem in komen.

Een levendige tuin die groeit en bloeit: het begint allemaal bij een gezonde bodem!

Geschreven door: Dr. József Geml (Naturalis Biodiversity Center)

Jószef Geml heeft een passie om de rijkdom van de natuur, met name biodiversiteit, te onderzoeken, te documenteren en te behouden. Hij onderzoekt hoe de omgeving invloed heeft op de diversiteit en verspreiding van bodemschimmels. Met zijn werk in gematigde, tropische en poolgebieden ontdekte hij dat veel schimmels in specifieke leefgebieden leven en dat schimmels snel reageren op verstoringen in het milieu. Schimmels zijn daarom bij uitstek geschikt voor het bepalen van “bodemgezondheid” en kunnen ons helpen om duurzamer landgebruik te kiezen.

Joszef Geml

Ook leuk om te lezen

Reacties

Geen reacties

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *