• Voor de beste groeninspiratie
  • Alles voor huis, tuin en dier
  • Handige groenvideo's
minuten lezen

Moestuin ontwerpen en aanleggen; zo doe je dat

Restaurants met gerechten uit eigen moestuin, minimoestuintjes die je gratis krijgt in de supermarkt: het is nog nooit zo hip geweest om je eigen eten te verbouwen. Heb je hier ruimte voor in je tuin, maar weet je niet hoe je het ontwerpen en aanleggen van een moestuin moet aanpakken? Wij leggen het uit.

Moestuin ontwerpen

Zon, licht en lucht

Misschien wel het belangrijkste bij het ontwerpen van een moestuin: kies voor een goede plek. Zo veel mogelijk zon is ideaal, minimaal 6-8 uur, want de meeste groenten zijn zonaanbidders. Kies ook voor beschutting. Dat betekent niet dat er geen wind mag zijn, wind kan namelijk ook warme lucht aanvoeren. Maar houd rekening met de verschillende windrichtingen: uit het noorden komt bijvoorbeeld de koudste lucht. Laat de zuidkant van de tuin open om zo veel mogelijk van de zon en warme lucht te profiteren.

Goed nieuws voor iedereen die geen zonnige tuin of balkon heeft: er zijn uitzonderingen op de zonaanbidders. Groenten die het goed doen in de halfschaduw (3–6 uur per dag zon) zijn onder andere sla, spinazie, rucola, snijbiet, biet, worteltjes en mosterdblad.

TIP: Verhoog eventueel het groentebed zodat de zon de planten eerder en/of langer bereikt.

TIP: Schilder de schutting of muur in een lichte kleur, waardoor de zon wordt weerkaatst.

Klein maar fijn

Goed om te weten: je hebt niet veel ruimte nodig om groenten en kruiden te verbouwen. Je kan al een fijne moestuin ontwerpen op een vierkante meter of een moestuin in potten aanleggen. Begin klein, houd het overzichtelijk en bekijk goed of je voor bepaalde planten toch niet wat meer ruimte nodig hebt. Als alles naar wens gaat, kun je de moestuin altijd nog uitbreiden.

Op welke grond ga je moestuinieren?

Ook belangrijk: weet wat voor grond je in je tuin hebt. De belangrijkste grondsoorten in Nederland zijn zand, klei en veengrond. Hoe weet je welke grondsoort jouw tuin heeft? Pak een handvol grond en knijp erin. Als het makkelijk uit elkaar valt, heb je zanderige grond. Klontert het en kun je er een rolletje van maken, dan is het klei. Veengrond zit tussen die twee in en is zwart/bruin van kleur.

Plaats bepaald? Dan nu groenten kiezen

Heb je de plaats bepaald? Ga dan verder met je moestuin ontwerpen door te bepalen welke groenten je waar wilt zaaien of planten. Maak het je niet te moeilijk. Kies in eerste instantie voor makkelijke groenten zoals bonen, pluksla, rucola en kerstomaten. Oost-Indische kers erbij fleurt de boel lekker op en succes is zo goed als gegarandeerd. Bovendien maken bloemen en blad elk zomergerecht tot een feest op je bord.

Wanneer met een moestuin beginnen?

Begin je moestuin na de vorstperiode, in het voorjaar. Het maakt voor het eindresultaat niet uit of je kiest voor zaden of jonge plantjes in je moestuin. Er is slechts één verschil. Met jonge plantjes heb je eerder resultaat, de exact aanplantmaanden zijn te vinden op de etiketten van de plantjes. Zaden hebben logischerwijze iets langer de tijd nodig om te groeien. Wil je al wat vroeger beginnen? Dan kun je ook onder glas zaaien, daarvoor kun je bijvoorbeeld een kweekkas gebruiken.

Binnen voorzaaien

De meeste zaden kun je in de lente direct in de volle grond zaaien. Wil je de natuur een stapje voor zijn, dan kun je al vanaf februari binnen voorzaaien in een zaaibakje of simpelweg in een potje op de vensterbank. Je kunt de plantjes dan rond april naar buiten verplaatsen. Mediterrane groenten als paprika’s en tomaten móeten zelfs binnen voorgezaaid worden. Voor deze soorten kun je buiten ook een speciale tomatenkas gebruiken, zodat ze goed zijn beschermd tegen regen en wind.

TIP: Handig hulpmiddel hierbij is onze moestuinkalender.

Je moestuin indelen

Voor een optimaal resultaat kun je je moestuin het beste indelen in minimaal vier vlakken. Plant per vlak de soorten uit één gewasgroep bij elkaar. Zorg voor aparte vakken met peulgewassen, koolsoorten, bladgroenten, vruchtgroenten, of wortels & knollen. Elke groep gebruikt zijn eigen voedingsstoffen. Door de vlakverdeling en wisselteelt, zorg je ervoor dat je de grond niet uitput.

Stoelendans in de moestuin

Met wisselteelt houd je ziekten en plagen op een natuurlijke manier in de hand. Bovendien profiteren groenten van de stoffen die andere groenten achterlaten in de grond. Bij wisselteelt wordt uitgegaan van een aantal groepen groentesoorten (kolen, wortelgewassen, aardappels en peulvruchten) die elkaar in het bed opvolgen. Elk jaar verhuis je een groep naar het volgende bed. Dat doe je in een bepaalde volgorde: zo moet een bed voor kolen veel voedingsstoffen bevatten. Wortelen en aardappelen hebben het minste nodig. Als laatste zet je peulgewassen in het bed, die zorgen weer voor voldoende stikstof in de grond, waarna je opnieuw kunt beginnen met kolen.

Schuif de verschillende planten elk jaar een plaatsje op, waardoor de grond gezond blijft. Het is handig om een plattegrond van je moestuin te maken. Zet daarop welke groenten en kruiden in welk vak zijn geplant. Daar kun je dan rekening mee houden tijdens het verzorgen en oogsten. Een extra tip: bewaar de plattegrond voor volgend jaar, als geheugensteuntje.

TIP: Zaai in duidelijke lijnen, dan onderscheid je de groenteplanten makkelijk van onkruid. Onkruid komt namelijk niet op in mooie rechte lijnen.

TIP: Zorg dat je overal goed bij kunt, maak de bedden niet te breed en zorg voor paden rondom.

TIP: Benut de hoogte in je (kleine) moestuin. Laat alles wat kan klimmen zijn gang gaan langs piramides van bamboestokken en klimrekken.

TIP: Door op de juiste manier de grond te verrijken met de juiste voeding hoeft het opschuiven van groenteplanten, bijvoorbeeld door beperkte ruimte, niet een vereiste te zijn.

Moestuin aanleggen

Veel mensen denken dat een moestuin aanleggen moeilijk is, maar dat hoeft helemaal niet zo te zijn! Kies een goede plek in je tuin en zorg voor geschikte grond. Vervolgens kun je groenten en fruit zaaien of planten en dan is het gewoon wachten tot het groeit. Natuurlijk moet je niet vergeten water te geven.

Wat heb je nodig voor het aanleggen van je moestuin:

  • Stuk grond in de tuin, gelegen op een beschutte plek met minimaal een halve dag zon.
  • Biologische moestuingrond.
  • Groente-, fruit- en kruidenzaden of -plantjes.
  • Tuingereedschap:
    • Een spade om de aarde mee om te spitten.
    • Een hak of schoffel voor het verwijderen van het onkruid.
    • Een gieter of tuinslang voor het bewateren van je moestuin.
    • Een plantenschepje om de zaden of plantjes te kunnen planten.
  • Soepele tuinhandschoenen.

Stap voor stap een moestuin aanleggen in je tuin

  1. Kies een zonnige en beschutte plek.
  2. Maak voordat je begint de grond vlak en spit de aarde van de moestuin goed om. Verwijder zoveel mogelijk begroeiing/onkruid.
  3. Als je dat gedaan hebt, bedek je de bovenste 10 centimeter van de moestuin met Intratuin biologische moestuingrond.
  4. Plaats aan de hand van je ontwerp de zaden en plantjes op de juiste plek.
  5. Zorg voor regelmatig onderhoud. Verwijder onkruid, geef moestuinmest en gebruik de juiste biologische beschermingsmiddelen voor het beste resultaat.

 TIP: Heb je niet veel ruimte in je tuin of enkel een balkon? Bekijk ook ideeën voor een makkelijke moestuin op het balkon of terras.

Een moestuin is ook ontzettend leuk om samen met de kinderen aan te leggen. In ons blog over moestuinieren met kids lees je daar meer over.

Moestuin bemesten

Voor volle en smakelijke producten is het belangrijk om je moestuin te bemesten. Hiervoor is speciale groentevoeding verkrijgbaar, bijvoorbeeld Biologische groentevoeding. Deze bevat alle benodigde meststoffen voor kruiden en groenten. Staat er spinazie in je moestuin? Gebruik dan stikstof. Dit zorgt voor een optimale groei.

Voor vruchtgewassen zoals tomaat en courgette kun je fosfor en kalium als meststof gebruiken. Dat is goed voor de groei en de ontwikkeling van de vruchten. Intratuin heeft ook specifieke voeding voor bepaalde groenten, bijvoorbeeld tomaten.

Zo verbeter je de grond

Een laag mulch, een extra bodemlaag rondom de planten, verbetert de kwaliteit van de grond in je tuin. Het houdt vocht vast, houdt onkruid tegen, beschermt de wortels van je planten en heeft een isolerende werking. Zo’n laag, circa 5 cm dik, kan uit organisch materiaal bestaan zoals houtsnippers, bladaarde, grasmaaisel, stro (onder aardbeien leggen) en compost. Heb je geen eigen compost, dan kan je ook kant-en-klare natuurcompost gebruiken. Mulch bij voorkeur in het voor- of najaar, als de grond warm en vochtig is.

TIP: gebruik niet te veel grasmaaisel, dit kan de grond verstikken.

 

Moestuin onderhouden

Wieden, wieden en nog eens wieden

Zorg dat je altijd goed gereedschap in huis hebt (onder andere een harkschoffel en spade) zodat je je moestuin het hele jaar onkruidvrij kunt houden. Hoe minder onkruid, hoe beter het is voor de gezondheid van je groenten en kruiden. Gulden regel: ga uit van elke dag een ‘rondje’ moestuin. Gebruik voor een goede bodemstructuur altijd goede moestuingrond, zoals Intratuin biologische moestuingrond.

Steeds enthousiaster over moestuinieren? Dan is de aanschaf van een (kleine) kas aan te raden. Daarmee vergroot je je keuze aan planten. Tomaten, paprika’s, aubergines, Spaanse pepers en meloenen hebben allemaal net iets meer warmte en zon nodig dan ons klimaat te bieden heeft.

Bestrijdingsmiddelen

Het is goed om te streven naar een evenwichtige tuin, dat wil zeggen een tuin waarin alles goed groeit zonder dat er gif of kunstmest aan te pas komt. Helaas lukt dat niet altijd, en zal je dus wel eens harde maatregelen moeten nemen. Als het krioelt van de slakken bijvoorbeeld. Gebruik in dat geval milieuvriendelijke bestrijdingsmiddelen. Ook kun je al veel doen door goede plantcombinaties te maken, combinatieteelt genoemd. Zet bijvoorbeeld afrikaantjes bij tomaten, de geur van afrikaantjes helpt tegen aaltjes en vliegen.

Luizen bestrijden in de moestuin

Luizen kun je het makkelijkst voorkomen door je tuin gezond te houden. Dat betekent een juiste hoeveelheid voeding in de grond en weinig onkruid tussen je plantjes. Voorkom overigens overbemesting in je tuin, teveel mest vergroot te kans op luizen juist extra.
Er zijn kruiden en planten waar luizen niet zo dol op zijn, zoals lavendel, dille, salie en uien of knoflook. Plant deze in je moestuin om de kans op luizen aanzienlijk te verkleinen.

Heb je last van luis in je moestuin? Er zijn biologische bestrijdingsmiddelen, bijvoorbeeld Spruzit-R, waarmee je luis direct te lijf kunt gaan zonder dat het gevolgen heeft voor de groente of fruit in je moestuin. Dit is een effectieve, natuurlijke bestrijder van verschillende insecten.

Slakken bestrijden in de moestuin

Slakken zijn gek op bladeren. Haal daarom regelmatig bladafval weg uit de moestuin. Door de bladeren weg te halen, verwijder je hun schuilplaats. Haal regelmatig het onkruid weg en houd de bovengrond van je moestuin los en droog. Lees hier meer over het bestrijden van slakken in de tuin.

Je moestuin klaarmaken voor de winter

Aan het einde van het moestuinseizoen is het belangrijk je moestuin klaar te maken voor de winter. Ruim alle plantenresten op en gooi ze bijvoorbeeld op een composthoop. Spit je moestuin vervolgens flink om als het een paar dagen droog is geweest. Doe dit voordat het gaat vriezen. Hierdoor worden voedingsstoffen bewaard en wordt de grond vruchtbaarder.

Wees goed voorbereid voor het nieuwe seizoen! Maak een plattegrond van de moestuin zodat je volgend voorjaar nog precies weet waar welke producten hebben gestaan. Elke groente gebruikt zijn eigen voedingsstoffen. Door de vlakverdeling, wisselteelt en de gegeven voeding, zorg je ervoor dat je de grond niet uitput. Heb je vragen over het onderhouden van je moestuin? Vraag het één van onze medewerkers bij de Intratuin bij jou in de buurt.

Ook leuk om te lezen

Reacties

Geen reacties

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *