• Alles voor huis, tuin & dier
  • Voor de beste groeninspiratie
  • Handige groenvideo's
konijn, medicijnbox
minuten lezen

Myiasis bij konijnen

Hoe naar of vies dit onderwerp ook is, het kan levensreddend zijn hier meer over te weten. Myiasis is namelijk een nare huidaandoening die dodelijk kan aflopen als je niet snel ingrijpt. Dit gebeurt ook bij konijnen die goed verzorgd en goed op deze ziekte gecontroleerd worden. Het kan immers heel snel gaan. In de ochtend is er niets aan de hand met je vrolijke konijn en als je ’s middags thuis komt, kun je een doodziek konijn aantreffen. Als je verder kijkt, zie je de krioelende ravage van kleine wormpjes die een weg door de huid van je konijn proberen te vinden.

Snel handelen is dan een vereiste om het leven van je konijn te redden. Maar wat kun je dan het beste doen en wat moet je vooral niet doen? En zijn er mogelijkheden om het te voorkomen? Hoe pak je dat aan met je konijn?

Ik ben Bernice Muntz en ik heb een enorme passie voor dieren en ben dierentrainer en gedragstherapeut van beroep. Behalve dat ik cursussen en workshops geef, schrijf ik ook heel graag. Met plezier schrijf ik de komende tijd ook als contentspecialist bij Intratuin Nederland over allerlei dierenonderwerpen. 

Lucilia sericata, groene vleesvlieg

 

Wat is Myiasis?

Tijdens de warme maanden is het opletten geblazen voor vliegen rondom je konijnen. Wij vinden ze vaak vervelend en vies, maar voor konijnen zijn ze een ware bedreiging. Ze zijn de oorzaak voor Myiasis (myia is Grieks voor vlieg), met name de groene vleesvlieg is een echte boosdoener. De vliegen zijn tussen april en oktober te zien, maar vooral de maanden juli en augustus hebben konijnen de grootste kans om Myiasis op te lopen.

De groene vlieg legt haar eitjes op de huid van het konijn. Het liefst op warme, vochtige plekken, in plooien en op wondjes, en vaak rondom de anus van het dier. De eitjes ontpoppen zich binnen enkele uren tot maden. Die zien eruit als kleine wormpjes en eten zich razendsnel een weg door de huid van het konijn. Daarbij geven ze ook nog eens gifstoffen af. Dit is helaas zeer pijnlijk is voor het konijn. Binnen een aantal uren kan je levendige konijn, sloom en suf worden en doodziek zijn.

Veel mensen schamen zich daarvoor. Maar zelfs in het meest schone huis, tref je deze vliegen aan. En zelfs al let je goed op je konijn, niet altijd heb je door dat je konijn een broedplek is voor nieuwe jonge vliegen. Op het moment dat je deze ontdekking doet, heb je te maken met een spoedgeval, dus neem meteen contact op met je dierenarts en vertel dat het om maden gaat.

konijnen
Is het erg warm buiten? Geef dan je konijn een icepod.

 

Hoe voorkom je Myiasis

Elk konijn kan slachtoffer worden van Myiasis. Gelukkig zijn er enkele zaken waar je als verzorger op kunt letten om het risico te verkleinen.

CONTROLEER JE KONIJN: check elke dag onder de staart van je konijn. Is het echt heel warm, dan is twee keer per dag geen overbodige luxe.

HYGIËNE IN DE KOOI: verschoon de toiletbak en vochtig/vuile bodembedekking minimaal 1x per dag. Indien je een goed absorberende bodembedekking gebruikt, heb je minder kans op Myiasis.

HORREN OF VLIEGENGAAS: horren voorkomen natuurlijk dat vliegen in huis binnenkomen, maar je kan ook vliegengaas of een klamboe gebruiken rondom het verblijf en de ren van je konijnen.

OVERLEG MET JE DIERENARTS: heeft je konijn zachte ontlasting? Blijft er poep aan zijn achterste plakken? Maak het schoon en houd het vooral ook droog. Neem als dit vaker gebeurt, contact op met je dierenarts.

Heeft je konijn traanogen, snot of heeft je konijn een wondje? De vliegen leggen hun eitjes het liefst in warme, vochtige omgevingen. Dus houd je konijn dan extra goed in de gaten. Check een aantal keer per dag op Myiasis. Twijfel je over de beste zorg? Overleg dan met je dierenarts.

VOEDING: de meeste konijnen hebben een vies achterwerk omdat het konijn zijn blindedarmkeutels niet opeet. Vaak krijgt het dier dan te veel voer. Konijnen produceren twee soorten keutels. Gewone keutels en blindedarmkeutels. Wanneer een blindedarmkeutel gevormd is, krijgt het konijn een signaal vanuit de hersenen en zal hij deze keutel direct uit de anus opeten. Deze keutels zie je dus normaal gesproken niet. Het eten van deze keutel is noodzakelijk omdat het dier daar extra vitamines uithaalt. Wanneer een konijn te veel droogvoer eet, zal hij niet meer reageren op dat signaal, met het gevolg dat de zachte keutel aan zijn achterhand blijft plakken.

De meeste volwassen konijnen doen het goed op ongeveer 20 gram per kilo streefgewicht. Dus heb je twee konijnen van 1 kilo, dan mogen ze dus samen veertig gram per dag eten. Dit wordt meestal in twee keer gegeven: ’s ochtends en eind van de middag of de avond. Droogvoer kan je het beste zien als krachtvoer. Jonge, zieke en oude konijnen hebben soms andere eetbehoeften.

Hooi is het belangrijkste voedingsmiddel voor konijnen. Je kan stellen dat een konijn evenveel hooi moet eten als dat hij groot is. Is dat niet het geval, dan krijgt het dier waarschijnlijk te weinig vezels binnen en vaak te veel droogvoer.

Geef je je konijn de goede hoeveelheid voer? Er zijn nog veel andere oorzaken waarom een konijn plakpoep kan hebben. Overleg dit met je dierenarts.

Alles voor je konijn

 

Risicofactoren

De groene vlieg wordt aangetrokken door onder andere een vieze, ruikende vacht, urine en ontlasting, maar ook door wondjes.

Zieke en zwakkere dieren

Konijnen die ziek zijn, konijnen die ouder dan vijf jaar zijn en vrouwelijke dieren die niet gecastreerd zijn, hebben een grotere kans om met Myiasis in aanraking te komen. Ook wondjes zijn zeer aantrekkelijke plekken voor de vliegen.

Heeft een konijn Myiasis gehad? Onderzoek samen met je dierenarts of er geen onderliggend medisch probleem is.

Overgewicht

Konijnen eten meerdere keren per dag blindedarmkeutels direct vanuit hun anus. Dit zijn kleverige keutels boordevol nuttige vitaminen die je normaal gesproken dus ook niet ziet. Konijnen met overgewicht kunnen moeilijker bij hun anus om de blindedarmkeutels op te eten. Wanneer dat niet lukt, kan de poep ter plekke blijven plakken en zich ophopen. Door hun zwaarlijvigheid kunnen zij zichzelf minder goed verzorgen en krijgen ze hun vieze kont zelf niet schoongemaakt.

TIP: is de achterhand van het konijn vies? Neem de bibs bijvoorbeeld met een vochtig babydoekje af. Als het flink aangekoekt is, kun je het dier een billenbadje geven in een emmer of wasbak met eventueel wat shampoo voor konijnen en knaagdieren. Leg daarbij een handdoek op de bodem, zodat het dier niet op een gladde bodem staat. Droog je konijn na de wasbeurt goed af!

Langharige konijnen

Langharige konijnen, en zeker langharige konijnen waarvan de vacht vervilt is, dragen een groter risico. Het gebeurt regelmatig dat een vlieg in de buurt van vervilting haar eitjes legt. De maden kruipen dan onder de vervilting en dat is erg lastig om te zien.

Tandproblemen, snot en traanogen

Wanneer een konijn tandproblemen heeft, kan dit kwijlen veroorzaken. Onder en langs de bek wordt de vacht dan nat, waardoor het voor de vliegen een aantrekkelijk vochtig plekje wordt om eitjes in te leggen. Dat geldt ook voor snotplekjes rondom de neus en op de binnenkant van de voorpoten en de nattigheid rondom traanogen.

Wist je dat er tegenwoordig ook veel konijnentrimmers zijn die kunnen helpen met het (leren) korthouden en onderhouden van de vacht?

 

Wat te doen als je maden ziet?

Dit is een spoedgeval! Breng je konijn zo snel mogelijk naar de dierenarts en als het lukt, bel je onderweg om de situatie uit te leggen. Het dier wordt immers levend gegeten. Heb je een pincet bij de hand, dan is het verstandig om de maden die je met het blote oog ziet alvast de verwijderen. De dierenarts zal je konijn pijnstilling geven of zelfs onder narcose de maden eraf halen. Eventuele grote wonden zullen gehecht worden. Daarnaast zal het dier waarschijnlijk ontstekingsremmers en antibiotica krijgen. Zorg dat je de vacht van je konijn niet nat maakt, want de dierenarts zal je konijn scheren. Wanneer een konijn nat is, kan deze veel moeilijker geschoren worden.

Leeft het konijn met andere konijnen samen? Behandel deze dieren dan preventief met een geschikt middel om de kans op Myiasis te verkleinen.

Prognose

Wanneer je er in een vroeg stadium bij bent, is de prognose redelijk. Hebben de maden al langere tijd op en onder de huid gezeten, dan is de prognose niet altijd gunstig.
 

Preventieve middelen

Preventieve middelen verkleinen de kans op Myiasis. Of je dit wilt gebruiken hangt mede af van de situatie. Hoe goed deze middelen ook zijn, je dient toch een stof op een onnatuurlijke wijze toe, waardoor de balans van het lichaam verstoord kan raken. Is je konijn ziek, verblijft je konijn in de tuin of een kamer waarbij je een of meerdere groene vliegen ziet? Gebruik dan een preventief middel zoals Beaphar Anti-Myiasis voor konijnen. Bij twijfel kun je natuurlijk altijd contact opnemen met je dierenarts.

Preventieve middelen worden vaak in een sprayflacon verkocht. Zorg dat je voor het sprayen dode haren, klitten en vervilting verwijdert, en dat het dier goed schoon is. Verwijder aangekoekte ontlasting. Spray op de achterhand, tussen de achterpoten, de liezen en de onderrug. Zorg dat je vooral ook goed rondom de staart sprayt. Het middel moet tot op de huid (dus niet alleen het haar) gespoten worden. Eventueel kan je de spray op bijvoorbeeld een gladde handschoen spuiten, waarna je het konijn ermee kan inwrijven.

Wanneer je meerdere konijnen die bij elkaar leven behandelt, probeer hen dan even af te leiden zodat ze elkaar niet meteen gaan wassen. Hoewel het middel volgens Beaphar veilig genoeg is om oraal te worden opgenomen, is het wellicht handig om de konijnen even af te leiden. Bijvoorbeeld met een verse wilgentak, lekker hooi gemengd met gedroogde kruiden, bladeren en bloemen of een denkspel. Het uit elkaar halen van de konijnen, levert meestal veel stress op en valt niet aan te raden.
 

Conclusie

Myiasis zorgt voor veel verdriet en stress bij verzorgers van konijnen. Eigenaren kunnen enorm schrikken en zich schuldig voelen bij het ontdekken van Myiasis. Maar zelfs de schoonste huishoudens en met liefde en zorg omringde konijnen, zullen er helaas niet altijd aan ontkomen. Zo naar en onvoorspelbaar kan het lot toeslaan. Kortom: houd je konijnen in de gaten en schroom niet zo snel mogelijk een dierenarts te bellen als je toch Myiasis bij jouw konijn of een ander ziet.

Ook leuk om te lezen

Reacties

Geen reacties

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *